پردازش ابری – نرم افزار به عنوان سرویس-قسمت سوم

• 3.2 قیمت گذاری پردازش ابری SaaS

پرداخت هزینه در SaaS با روش های معمولی متفاوت است. در این حالت نسبت به حجم استفاده از خدمات به صورت شارژ ماهیانه و یا روشی مشابه پرداخت انجام میxadشود. هزینهxadای با عنوان پشتیبانی دریافت نمیxadشود بلکه برای استفاده ماهیانه باید شارژ صورت بگیرد. در بعضی موارد حجمی که از بانک اطلاعاتی اشغال میxadشود، انواع سرویسهای مورد استفاده، تعداد کاربران، مدت زمان نگهداری از دادهxadها در میزان هزینهxadای که کاربر باید بپردازد دخالت دارد. البته در مواردی هم پرداخت هزینه لازم نیست و درآمد این نوع خدمات از کانالهایی مثل تبلیغات و ... فراهم می xadشود. [13,14]

• 3.3 مزایا و معایب نرم افزار به عنوان سرویس

مزایا:[12]

• زیر ساخت در دسترس

در مقایسه با مدل مرسوم ارائه نرم افزار که در آن باید شبکه داخلی، سرور و سایر تجهیزات مورد نیاز، برای بکارگیری نرم xadافزار فراهم شده و در طول زمان نیز با مدیریت فنی مناسب قابل استفاده بماند، SaaS نرم افزار را به صورت آماده و قابل بهره برداری در زیر ساخت در حال مدیریت توسط فراهم کننده سرویس، در اختیار میxadگذارد. و این باعث کاهش هزینه xadها و دغدغهxad های مصرف کننده از این منظر می xadشود.

• دسترسی به نرم افزار از هر جا

بدیهی است که در صورت دسترسی به شبکهxad ای که نرم افزار بر روی آن مستقر شده است، نرم افزار ارائه شده به روش SaaS نیز قابل استفاده می باشد.

• وابستگی کمتر به قانون کپی نرم افزار

فراهم کننده نرم افزار در این روش دغدغهxad هایی که در رابطه با امنیت مجوز نرم افزار داشت و با تعبیه قفلهای سخت xadافزاری و نرم xadافزاری به آن می پرداخت را از خود دور میxadکند.

• تسهیل در نگهداری

در حالیکه در روش سنتی تولید نرم افزار، دردسرهای تعویض نسخه نسبت به تعداد نسخه xadهای ارائه شده و توزیع مکانهای نصب ارتباط مستقیمی داشت و شاید به نسبت خطی رشد میxadکرد، در این حالت کل فرایند ارائه نسخه ها به صورت متمرکز میxadباشد و در بسیاری از موارد مشتری از تعویض نسخه مطلع هم نمیxadشود. البته زمان ارائه نسخه های جدید به مشتری هم به میزان قابل توجهی کاهش می یابد به صورتی که تولید کننده نرم افزار میتواند هفتگی برای ارائه قابلیتهای جدید برنامه ریزی کند.

• پشتیبان گیری از دادهxad ها

یکی از مسائلی که در روش سنتی تولید کننده به آن مواجه است، عدم درک درست مشتری از اهمیت داده و در نهایت سهلxad انگاری در تهیه نسخهxad های پشتیبان از داده xadها میxadباشد. ارائه کننده SaaS مدیریت داده ها را خود بر عهده می گیرد و خود برای تهیه پشتیبان به صورت منظم اقدام میxadکند.

• تسهیل در فروش و پشتیبانی

شرکتی که نرم افزار را به صورت SaaS به مشتری ارائه میxadکند. میxadتواند با مدیریت مناسب نیاز به وجود نمایندگیxadهای متعدد در نقاط مختلف را از بین ببرد که این خود کمxad کننده هزینهxad های فروش محسوب میxadشود.

نسخه بروز و واقعی نرمxad افزار بدون نیاز به نصب برای استفاده واقعی و آزمایشی در عرض چند ثانیه در اختیار مشتری قرار میxadگیرد.

برای رفع اشکلات برنامه بعضا نیازی به اطلاع رسانی مشتری نیست چرا که تیمی که مامور رصد شرایط نرم افزار است، زودهنگام از خطاهای رخ داده شده با بررسی لاگهای سیستم با خبر میxadشوند و می تواند اقدام به رفع خرابی بکنند.

نیازی به حضور فیزیکی فرد پشتیبان و یا اتصال به سرور عملیاتی نرمxad افزار برای بررسی خرابی نیست چرا که تیم پشتیبان دائماً در کنار سرور اصلی و متمرکز نرمxad افزار مستقر است.

با توجه به در دسترس بودن زیر ساختی که نرم xadافزار بر روی آن مستقر شده، با تجهیز تیم پشتیبانی از راه دور و مستقر و به صورت شیفتی و ذخیره، میxadتوان پشتیبانی تمام وقت و بهینهxad ای را برای افزایش رضایت مشتری ارائه کرد.

• تسهیل در فروش بین المللی

با توجه به اینکه سرویسxadهایی که در محیط وب به صورت گسترده ارائه میxadشوند، قابل دسترسی توسط افراد مختلفی در سراسر جهان هستند، لذا در صورتی که در هدف گذاری تجاری، نیازهای جهانی و با رعایت اقتضائات بین المللی دیده شده باشد، امکان جذب مشتری خارجی به مراتب بیشتر از مدل سنتی تولید و ارائهxad ی نرم xadافزارخواهد بود. البته توجه به تحریمxadهای ظالمانه بر علیه کشور عزیز ما نیز نباید از نظرها دور باشد!!.

از نگاه توسعه کسب و کار نیز بالاخص با شرایطی که در بازارنرم افزار ایران داریم، به نظر میxadرسد که فرصت بسیار مغتنمی به نظر میxadرسد، چرا که میxadتواند مسیری برای درآمد زایی راحت تر شرکتxadهای نرم افزاری از بازارهای جهانی باشد. با این فرض که در ایران دانش تولید نرم افزار به اندازه کافی وجود دارد، سرمایه گذاری بر روی ایدهxad xadهایی که توان ارائه در قالب SaaS را دارند، امکان تزریق منابع خارجی به بازار شرکتxadهای نرم افزاری را فراهم میxadکند.

• ارتقای برخی جنبه های امنیتی در نگهداری نرم افزار

نرم افزاری که با عنوان SaaS خریداری شده است، می تواند به مثابه دارایی مهمی باشد که به صندوق امانات بانک سپرده شده است. با این نگاه قطعاً مالک دارایی از امنیت بهتری برخوردار است. چرا که بسیاری از تمهیدات امنیتی و عملیاتی که برای حفاظت از این دارایی می بایست به تنهایی هزینه کند را به عهده ارائه کننده سرویس مورد نظر گذاشته است.

• کسب اطمینان خاطر خریدار قبل از خرید

خریدار سرویس SaaS به روشی جدید می تواند از مطابق بودن سرویس با نیازها و کیفیت تولید با خبر شود. چرا که بدون ارتباط با فروشنده و در محیطی بی تاثیر از القائات فروشنده و تنها با بررسی کارشناسی کامل با گذار از دوره های استفاده آزمایشی میxadتواند برای خرید تصمیم بگیرد.

• تعامل و ارتباط کاربران سرویس

اینکه تمامی مشتریان یک نرم افزار روزانه از یک کانال مشخص ورود و خروج داشته باشند باعث پدید آمدن یک ویژگی بی نظیر با عنوان شبکهxad ی اجتماعی بین کاربران میxadشود که به خودی خود از پتانسیلهای بی نظیری برخوردار است. یکی از ابعاد بسیار مهم این ویژگی SaaS پتانسیل کارهای تجاری از جمله تبلیغات و ... می باشد که البته بسته به دامنه xadی خدمات متفاوت خواهد بود.

یکی از کاربردهای مهم این تعامل، بکارگیری توان جمعی کاربران در ایجاد شبکه ی خدمات پشتیبانی است. که طبیعتا در این صورت رضایت جمعی از خدمات پشتیبانی به میزان زیادی رشد خواهد کرد.

• سازگاری بین کاربران

استفاده تمامی از کاربران از یک نسخه مشابه در مدل SaaS باعث بوجود آمدن مزیتی از منظر کاربران می شود که سازگاری بین کاربران نام دارد.

• کاهش هزینه های سخت افزاری

تصور کنید خدمتی که در قالب SaaS ارائه می شود، قرار باشد در 100 سازمان و بر روی شبکه و سرور آن راه اندازی شود. با این فرض که در اکثر مواقع بخش قابل توجهی از ظرفیت این شبکه و سرور بلا استفاده می ماند بدیهی است که تصمیم به استفاده از این خدمت در قالب SaaS صرفه جویی قابل توجهی در هزینه های سخت افزاری به دنبال خواهد داشت.

معایب: [16]

• وابستگی به زیرساخت (شبکه و اینترنت) : یکی از مهمترین معایب نرم افزار به عنوان سرویس، وابستگی آن به زیر ساخت است، چرا که در بسیاری از مواقع اختلال در زیر ساخت باعث عدم دسترسی کاربر به خدمات خواهد شد. این در حالی است که در مدل ارائه نرم افزار سنتی، این نگرانی به مراتب کمتر میxadباشد.
• وابستگی به فراهم کننده xad خدمات

یکی از مسائل بسیار مهمی که در سبک ارائه نرم افزار با این مدل برای کاربر و استفاده از خدمات ایجاد می شود، احساس وابستگی تمام و کمال به ارائه کننده خدمات است. در روش ارائه سنتی تمام نرم افزار در اختیار خریدار است و هرچند که در مواقعی سیستم به طور کامل از کار بیفتد میxadتواند از راه هایی مجددا آن را راه اندازی کند و حتی اینکه بخشی از دارایی را در مقابل دیدگان خود می بیند و باعث آرامش خاطر وی می شود. این درحالی است که خریدار یک نرم افزار بسیار حساس و مهم در قالب SaaS در صورت قطع خدمات قادر به انجام هیچ کاری نیست و برای وی بسیار آزار دهنده خواهد بود.

• نابالغ بودن ایدهxad ی SaaS (استاندارد، فرهنگxadسازی، ...)

اینکه در جمعxad های تخصصی بالاخص در ایران SaaS ناشناخته است و یا بعضاً مورد شبهه قرار میxadxadگیرد نشان از نوعی عدم بلوغ در این زمینه دارد که باعث بروز مشکلاتی میxadشود. این ایده نیاز به فرهنگ سازی دارد و البته تدوین استانداردهای مختلفی در این زمینه نیز باید مورد توجه باشد.

• قیمتxad گذاری مبهم و پیچیده

یکی از مباحث مهم در ارائه سرویس قیمت گذاری و رسیدن به فرمول قابل دفاع در قیمت گذاری است. عدم تدوین یک روش مناسب برای فراهم کننده خدمات حتماً باعث ضرر و زیان خواهد شد. بعضاً با ارائه روش نادرست ضرر مالی متوجه ارائه کننده خدمات خواهد شد که البته با تغییر و اصلاح روش هم ممکن است ضرر آبرویی ایجاد شود. تنوع روشهای قیمت گذاری موجود در خدمات تاکنون ارائه شده، خود نشان از نوعی ابهام و البته پیچیدگی دارد.

• امنیت اطلاعات: خریدار خدمات در صورتی که این خدمت وابستگی به اطلاعات وی هم داشته باشد و ارائه خدمات به همراه اطلاعات وی همراه باشد (همچون خدمات حسابداری و مالی) با نگرانی بسیار مهمی مبنی بر افشاء شدن اطلاعات مواجه میxadشود. افشای اطلاعات از یک منظر برای عموم و از جهت دیگر به سازمانهای اطلاعاتی و مالیاتی خاص مورد نظر میxadباشد. در حال حاضر یکی از موانع مهم عدم استقبال به این رویکرد در بسیاری از زمینه ها همین موضوع است.

• امکان سفارشی سازی محدود: برنامه هایی که با این مدل ارائه می شوند، با توجه به اینکه در بسیاری از موارد از یک جا خدمات رسانی می کنند، کمتر قابلیت سفارشی سازی دارند و به عبارت مشخص تر سفارشی سازی آنها بسیار پیچیده و پر هزینه تر از ارائه سنتی نرم افزار است.

• مناسب نبودن برای برخی کاربردها : در حال حاضر ارائه نرم افزار هایی که نیاز به ورود اطلاعات حجیم و زیاد دارند برای این مدل گزینه های مناسبی نیستند. از انواع دیگر نرم افزارهایی که استفاده از آنها در قالب SaaS مناسب نیست میتوان به نرم افزارهایی اشاره کرد که بازار محدود دارند به طوریکه صاحبان این بازار توان هزینه کردن برای زیرساخت و نگهداری آن را نداشته باشند و حساسیتهای ویژه ای درباره آنها وجود داشته باشد (همچون بانک ها)

4 . نتیجه گیری

سازمانها بهتر است پیامدها و ریسک اضافه کردن نرم افزار به عنوان سرویس(SaaS) را در سرویس های فناوری اطلاعات خود بپذیرند. یکپارچگی و ترکیب، از اجزا حیاتی در استراتژی های معماری سازمان می باشد تا SaaS را به طور موفقیت آمیزی به عنوان یک عضو فعال در زیر ساخت فناوری اطلاعات مبتنی بر سرویس سازمان بگنجاند. امروزه انتظار می رود برنامه های مبتنی بر SaaS نهایت استفاده را از مزایای متمرکز بودن، از طریق یک معماری پایگاه داده تک نمونه ای و چند مستاجری، ببرند. و تجربه غنی تری را در رقابت با برنامه های مشابه نصب شده در محل سازمان فراهم کنند. یک برنامه مبتنی بر SaaS هم می تواند به طور مستقیم توسط فروشنده ارایه شود و یا از طریق یک واسطه، که چند برنامهSaaS را از فروشنده های مختلف در یک بسته جامع نرم افزاری گردآوری نموده، ارایه شود. SaaS پتانسیل آن را دارد تا نحوه ارتباط بخش های فناوری اطلاعات با سازمان را دگرگون کند یا حتی این بخش خود، نقش فراهم کننده سرویس پردازش سازمان را ایفا کند. ظهور SaaS به عنوان یک مکانیزم ارایه نرم افزار موثر فرصتی را برای بخش فناوری اطلاعات فراهم می کند تا تمرکز خود را از استقرار و پشتیبانی برنامه ها به مدیریت سرویس های فراهم کننده برنامه ها تغییر دهند. فناوری اطلاعات سرویس محور از طریق فراهم کردن سرویس هایی که از منابع داخلی و خارجی به دست آمده و به طور دقیقی با اهداف تجاری هم راستا می شوند، مستقیماً ارزش بیشتری را برای کسب و کارها خلق خواهند کرد.

منابع:

[12] Software as a service A look at the customer benefits, Bret Waters - Journal of Digital Asset Management, 2005 – Springer

[13] اصول مجازی سازی و پردازش ابری ،دکتر محمدرضا احمدی،1392

[14] The pricing strategy analysis for the “software-as-a-service” business model,D Ma, A Seidma - Grid Economics and Business Models, 2008 – Springer

[15] Cloud Software Service: Concepts, Technology, Economics, Harry Katzan, Jr.,2009

[16] http://www.gaebler.com/Disadvantages-of-SaaS.htm

برچسبها: پردازش ابری, مبتنی بر سرویس, SAAS, Cloud Computing